Senior Citizen Scheme 2025: राज्य सरकारने राज्यातील सुमारे ९२ लाख ज्येष्ठ नागरिकांचे जीवनमान सुखकर करण्यासाठी एक अत्यंत महत्त्वाकांक्षी योजना कार्यान्वित केली आहे. मार्च २०२६ च्या ताज्या अपडेटनुसार, ६० वर्षांवरील नागरिकांना आरोग्यविषयक उपकरणे आणि इतर १० जीवनोपयोगी सुविधा मोफत देण्याची प्रक्रिया आता वेगवान झाली आहे. वाढते वय आणि आरोग्यविषयक समस्या लक्षात घेऊन सरकारने हे ‘सुरक्षा कवच’ उपलब्ध करून दिले आहे.
मोफत मिळणाऱ्या १० वस्तू आणि सुविधांची यादी
या योजनेअंतर्गत पात्र ज्येष्ठ नागरिकांना साधारण ५० ते ६० हजार रुपये किमतीचे साहित्य आणि सेवा मोफत दिल्या जात आहेत:
- श्रवण यंत्र: कानाने कमी ऐकू येणाऱ्या ज्येष्ठ नागरिकांसाठी.
- चष्मा: दृष्टीदोष असलेल्या नागरिकांच्या डोळ्यांच्या तपासणीनंतर मोफत चष्मा.
- काठी किंवा वॉकर: चालताना आधार हवा असलेल्या व्यक्तींसाठी.
- मोफत वैद्यकीय उपचार: आयुष्मान भारत कार्डद्वारे ५ लाख रुपयांपर्यंतचे उपचार मोफत.
- अपंगत्व उपकरणे: गरजेनुसार व्हीलचेअर किंवा तत्सम साहाय्यक साधने.
- एसटी प्रवास सवलत: राज्य परिवहन महामंडळाच्या (ST) बसमध्ये विशेष सवलत आणि आरक्षित जागा.
- शेळीपालन जोडधंदा: शेतकरी कुटुंबातील ज्येष्ठांना (पिवळे/केशरी रेशनकार्ड असल्यास) १० शेळ्या आणि १ बोकड देण्याची तरतूद.
- घरकुल योजनेत प्राधान्य: निवारा नसलेल्या ज्येष्ठांना हक्काचे घर मिळवून देण्यासाठी प्राधान्य.
- सौर ऊर्जा मदत: घरगुती वापरासाठी मोफत सौर पॅनेल संदर्भात तांत्रिक आणि आर्थिक मदत.
- आर्थिक साहाय्य: लघु उद्योगासाठी किंवा गरजेनुसार सवलतीच्या दरात कर्ज किंवा अनुदान.
पात्रता आणि आवश्यक अटी (मार्च २०२६)
या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी खालील निकष पूर्ण करणे आवश्यक आहे:
- वयाची अट: वय ६० वर्षे पूर्ण असणे अनिवार्य आहे (आधार कार्डावरील नोंदीनुसार).
- उत्पन्न मर्यादा: कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न २.५ लाख रुपयांच्या आत असावे.
- रहिवासी: अर्जदार महाराष्ट्र राज्याचा अधिकृत रहिवासी असणे आवश्यक आहे.
- कागदपत्रे: आधार कार्ड, ज्येष्ठ नागरिक ओळखपत्र (Senior Citizen Card), रेशन कार्ड, बँक पासबुक आणि पासपोर्ट साईज फोटो.
अर्ज कसा आणि कुठे करावा?
मार्च २०२६ मध्ये अर्जाची प्रक्रिया अधिक सुलभ करण्यात आली आहे:
- ऑनलाईन अर्ज: नागरिक सरकारच्या अधिकृत पोर्टलवरून किंवा आपल्या मोबाईलवरून अर्ज करू शकतात.
- सेतू केंद्र: जवळच्या महा-ई-सेवा केंद्र किंवा सेतू केंद्रावर जाऊन तुम्ही फॉर्म भरू शकता.
- अंमलबजावणी: अर्जाची छाननी झाल्यानंतर स्थानिक समाजकल्याण विभागामार्फत साहित्याचे वाटप केले जाते.
निष्कर्ष
सरकारचा हा निर्णय राज्यातील ज्येष्ठांना स्वावलंबी बनवण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचा ठरेल. वाढत्या वयात कोणावरही अवलंबून न राहता स्वतःची काळजी घेता यावी, हाच या योजनेचा मुख्य उद्देश आहे. पात्र नागरिकांनी मार्च अखेरपर्यंत आपले अर्ज सादर करावेत.